Elektriciteit volgens de normen: waarom, wanneer en hoe pak je dat aan

Een zekering die zonder reden springt, een stopcontact dat warm wordt, een oude zekeringenkast in de kelder. Je went eraan, tot de dag dat je je huis verkoopt of een laadpaal wilt installeren. Volgens de FOD Economie zijn gebreken in elektrische installaties de oorzaak van veel branden en elektrocuties. Je installatie in orde brengen is dus niet zomaar een formaliteit: het gaat om je veiligheid, de waarde van je woning en je gemoedsrust. Dit zijn de regels in België en hoe je te werk gaat.

Wat zijn die normen precies?

In België moeten elektrische installaties voldoen aan het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties, het AREI. Voor woningen geldt Boek 1. Dit werd goedgekeurd bij koninklijk besluit van 8 september 2019 en is van kracht sinds 1 juni 2020.

Een installatie “in orde” is een installatie die conform is aan dit reglement en als dusdanig erkend wordt door een erkend controleorganisme. Het is niet de elektricien die dit groene licht geeft, maar een onafhankelijk orgaan dat erkend is door de overheid. De lijst van deze organen wordt gepubliceerd door de FOD Economie.

Goed om te weten: de veiligheidsvoorschriften voor huishoudelijke installaties vallen onder de federale overheid. De controlevoorschriften zijn dus dezelfde in Brussel, Wallonië en Vlaanderen.

Wanneer is een controle verplicht?

De FOD Economie somt vijf situaties op waarin je je installatie moet laten controleren door een erkend organisme:

• voor de ingebruikname van een nieuwe installatie;
• bij een belangrijke wijziging of uitbreiding, bijvoorbeeld het toevoegen van een circuit in de zekeringenkast;
• voor een aanvraag tot verhoging van het aansluitvermogen op het net;
• bij de verkoop van een woning;
• periodiek: voor een huishoudelijke installatie die conform wordt bevonden, vindt de volgende controle plaats na 25 jaar.

Bij een controle moet je ten minste het eendraadsschema en de plaatsingsplannen van de installatie voorleggen. Deze documenten maken deel uit van het installatiedossier, dat wordt overgedragen aan de nieuwe eigenaar. Als je verhuurt, heeft je huurder een kopie ervan.

Je verkoopt of koopt: wat verandert er

Vaak stelt men zich deze vraag pas op dat moment. Dit zijn de regels die in 2026 van kracht zijn, volgens de FOD Economie.

Als verkoper

De “verkoopcontrole” geldt voor oude huishoudelijke installaties die niet onderworpen zijn geweest aan een conformiteitsonderzoek na 1 oktober 1981. In dat geval moet de verkoper een controle laten uitvoeren. Het rapport wordt aan de koper overhandigd bij de ondertekening van de akte, en deze overhandiging wordt vermeld in de akte.

De verkoper is niet verplicht om de installatie in orde te brengen. Er is een uitzondering op de controle: als verkoper en koper overeenkomen dat de installatie volledig gerenoveerd zal worden of dat de woning gesloopt zal worden. Deze overeenkomst wordt dan opgenomen in de akte, en de koper moet de FOD Economie hiervan op de hoogte stellen.

Als koper

Als het rapport negatief is, moet de koper actie ondernemen. Vanaf de datum van de authentieke akte moet hij:

• zijn identiteit en de datum van de akte meedelen aan het organisme dat de controle heeft uitgevoerd;
• de nodige werken laten uitvoeren binnen een termijn van 18 maanden;
• binnen dezelfde termijn een nieuwe controle van de volledige installatie laten uitvoeren door het erkende organisme van zijn keuze.

Als deze nieuwe controle nog steeds negatief is, heeft hij 12 maanden de tijd om bij te sturen, met een aanvullende controle door hetzelfde organisme. Als ze positief is, vindt de volgende controle plaats na 25 jaar, tenzij er intussen een belangrijke wijziging is aangebracht.

Onthoud: als je verkoopt, controleer dan nu al op de website van de FOD Economie of je installatie onderworpen is aan de “verkoopcontrole”, zodat je dit niet pas bij de notaris ontdekt.

Signalen die je moeten waarschuwen

Zelfs zonder verkoop of geplande werken zijn er bepaalde tekenen die erop wijzen dat je een professional moet inschakelen:

• zekeringen of stoppen die vaak springen;
• een stopcontact of schakelaar die warm wordt, knettert of zwart wordt;
• een brandlucht of geur van warm plastic bij de zekeringenkast;
• stopcontacten zonder aarding, vooral in de badkamer of keuken;
• een oude zekeringenkast met stoppen, zonder differentieelschakelaar;
• verlengsnoeren en stekkerdozen die in serie zijn aangesloten, bij gebrek aan voldoende stopcontacten;
• een installatie waarvan niemand meer weet wanneer ze voor het laatst gecontroleerd is.

Bij direct gevaar (rook, vonken, aanhoudende brandlucht), schakel de stroom uit aan de meter als je dit veilig kunt doen, en bel de hulpdiensten op 112 indien nodig.

Doe zelf geen elektrische klussen

Een lamp vervangen, ja. Een circuit toevoegen, een stopcontact verplaatsen of een zekeringenkast vervangen, nee. Deze werken vereisen specifieke vaardigheden, en een fout kan brand of elektrocutie veroorzaken, soms lang nadien.

Vergeet niet dat een belangrijke wijziging of uitbreiding gecontroleerd moet worden door een erkend organisme voordat ze in gebruik wordt genomen. En een niet-conforme installatie betaal je altijd terug: bij de controle, bij de verkoop, of erger, op de dag van een incident.

Voor alles wat met je installatie te maken heeft, schakel je best een gekwalificeerde elektricien in.

Een gekwalificeerde elektricien kiezen

Een goede elektricien beoordeel je niet alleen op basis van zijn beoordelingen. Enkele punten om te controleren:

• Zijn ondernemingsnummer. Een professional staat ingeschreven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen.
• Zijn beroepsbekwaamheid. In Brussel en Wallonië moet een onderneming die elektrotechnische activiteiten uitoefent, haar beroepsbekwaamheid aantonen (diploma, ervaring of examen). In Vlaanderen is deze toegangseis in 2019 afgeschaft, maar de technische regels van het AREI en de controles blijven dezelfde. Vraag overal naar zijn opleiding en kwalificaties.
• Zijn ervaring met controles. Vraag hem of hij regelmatig installaties voorbereidt op controle en of hij de nodige schema’s en plannen opstelt.
• Zijn beoordelingen. Zoek beoordelingen die spreken over net werk, nagekomen deadlines en een geslaagde controle. Onze tips om online beoordelingen te lezen helpen je hierbij.

Een duidelijk offerte krijgen

Voor het in orde brengen van je installatie moet de offerte precies zijn. Controleer of deze vermeldt:

• de details van de werken, per circuit indien mogelijk;
• het voorziene materiaal (zekeringenkast, differentieelschakelaars, stopcontacten, kabels);
• of het opstellen van het eendraadsschema en de plaatsingsplannen inbegrepen is;
• wie het bezoek van het controleorganisme regelt, en of de kostprijs hiervan inbegrepen is;
• wat er gebeurt als de controle nog inbreuken vaststelt;
• het totaal inclusief btw en de uitvoeringstermijn.

Vergelijk minstens twee of drie offertes voor hetzelfde werk. Ons artikel over de verborgen kosten in een offerte toont je waar je op moet letten.

Hoe Pambe je helpt

Op Pambe kun je een elektricien in je buurt zoeken zonder account aan te maken. De gids van elektriciens laat je de profielen in je regio vergelijken, met hun beschrijving, hun beschikbaarheden als ze die vermelden, en hun beoordelingen of publieke score.

De badges helpen je bij het selecteren. “Geverifieerd” betekent dat het telefoonnummer bevestigd is en, voor een professional, dat het ondernemingsnummer geldig is. “Gecertificeerd” betekent dat een diploma of certificering gevalideerd is door het team van Pambe. Pambe brengt je in contact, maar vervangt niet het erkende controleorganisme: alleen dat kan de conformiteit van je installatie vaststellen.

Beschrijf je situatie (verkoop, oude zekeringenkast, toevoeging van een circuit, laadpaal) en neem rechtstreeks contact op met de elektricien die bij je past, zelfs zonder account.

Vind een gekwalificeerde elektricien bij jou in de buurt op Pambe: het is zonder verplichtingen.